Apa yang perlu saya lakukan jika saya menjadi mangsa penipuan di Malaysia?

Penipuan semakin berleluasa di Malaysia, sama ada secara dalam talian (online) atau secara tradisional. Menurut statistik Polis Diraja Malaysia (PDRM) dan Bank Negara Malaysia (BNM), pada tahun 2023 sahaja terdapat lebih 120,000 laporan kes penipuan dengan jumlah kerugian diperkirakan melebihi RM800 juta. Artikel ini menghuraikan langkah‑langkah segera, kerangka undang‑undang tempatan, agensi yang perlu dihubungi, serta kaedah pencegahan supaya anda dapat melindungi diri dan harta benda dengan lebih berkesan.

Statistik Penipuan di Malaysia (2023)

Sumber: PDRM Crime Statistics 2023; Laporan Tahunan BNM 2023

Langkah Segera Selepas Menyedari Anda Mangsa

1. Hentikan semua komunikasi
    Jangan jawab panggilan, mesej, atau e‑mel daripada pihak mencurigakan.
    Blok nombor telefon, akaun media sosial serta alamat e‑mel berkenaan.

2. Simpan dan kumpul bukti
    Tangkapan skrin (screenshot) perbualan, emel phishing, laman web palsu.
    Rekod transaksi bank, nombor akaun penerima, tarikh serta jumlah wang.
    Simpan sebarang dokumen, struk pembayaran, invois atau gambar penipuan.

3. Hubungi pihak bank atau pemberi kad kredit
    Minta freeze atau block kad dan akaun segera.
    Mohon chargeback atau pembatalan transaksi secepat mungkin.
    Jika menggunakan e‑wallet (Touch ’n Go eWallet, GrabPay), laporkan akses tidak sah.

4. Laporkan kepada Polis Diraja Malaysia (PDRM)
    Bawa bukti ke balai polis berhampiran.
    Buat laporan polis untuk mendapatkan Nombor Rujukan Polis (macam “Report Number”).
    Gunakan portal e‑Report PDRM jika kes ringan: https://erisu.pdrm.gov.my

5. Notifikasi kepada Bank Negara Malaysia (BNM)
    Laporkan penipuan kewangan melalui BNMTELELINK (1‑300‑88‑5465) atau e‑Aduan:
   https://telelink.bnm.gov.my
    BNM akan memberi garis panduan pemulihan dan mengenal pasti kelemahan sistem.

6. Laporkan aktiviti dalam talian kepada MCMC
    Jika melibatkan penipuan melalui platform media sosial atau laman web, gunakan talian MCMC FCCC: 1‑300‑80‑0300 atau e‑aduan di https://aduan.skmm.gov.my

7. Rujuk kepada Tribunal Tuntutan Pengguna Malaysia / NCCC
    Untuk kes pembelian barangan atau perkhidmatan tidak dihantar atau palsu, adu kepada National Consumer Complaints Centre (NCCC): nccc.org.my
    Tribunal Tuntutan Pengguna (bagi tuntutan tidak melebihi RM50,000) – mohon prosiding ringkas di mahkamah.

Kerangka Undang‑Undang & Hak Mangsa

Mangsa berhak menuntut ganti rugi sivil bagi kerugian ekonomi dan kerosakan moral, serta membuat laporan polis yang menjadi asas bagi pendakwaan jenayah.

Kaedah Pencegahan & Kesedaran

Institusi Sokongan & Sumber Bantuan

Contoh Kes Praktikal

Kes Skim Ponzi Digital
Pada Jun 2023, sekumpulan mangsa di Selangor melaporkan kerugian RM200,000 akibat skim pelaburan palsu yang menjanjikan pulangan 15% sebulan. Mereka diperdaya melalui laman Facebook palsu dan Telegram. PDRM Kemalangan Siber melaksanakan siasatan, menjejak pemindahan wang melalui beberapa akaun, dan menangkap dua suspek. Sebahagian dana berjaya dipulihkan melalui permintaan pembekuan aset BNM.

Kesimpulan

Menjadi mangsa penipuan boleh memberi kesan kewangan dan psikologi yang serius. Di Malaysia, anda mempunyai rangkaian undang‑undang dan institusi untuk membantu:

1. Bertindak cepat: hentikan komunikasi, kumpul bukti.

2. Laporkan: bank, polis, BNM, MCMC, tribunal pengguna.

3. Guna hak undang‑undang: tuntut ganti rugi jenayah dan sivil.

4. Amalkan pencegahan: 2FA, semak sijil SSL, elak pautan mencurigakan.

Dengan langkah yang betul, anda bukan sahaja melindungi diri tetapi juga membantu menghalang penipuan di masa hadapan. Sentiasa kekal waspada dan sebarkan maklumat ini kepada keluarga dan rakan‑rakan.