Cukai Karbon 2026: Sektor Keluli Perlu Bersedia Sekarang

Pada 24 Jun 2026, Timbalan Menteri Kewangan Liew Chin Tong mengesahkan di Dewan Rakyat bahawa dasar cukai karbon kebangsaan Malaysia kini berada di “fasa akhir” penggubalan — tetapi kadar sebenar dan mekanisme penuh masih belum diumumkan secara rasmi, walaupun sasaran pelaksanaan 2026 sudah diumumkan sejak Bajet 2025. Bagi syarikat dalam sektor besi, keluli dan tenaga — tiga sektor pertama yang disasarkan — ini bermakna satu situasi luar biasa: mereka tahu cukai ini akan datang, tetapi tidak tahu lagi berapa banyak ia akan kos, menjadikan perancangan kewangan jangka panjang menjadi mencabar.

Status semasa: diumumkan tetapi belum muktamad

Cukai karbon Malaysia mula-mula diumumkan Perdana Menteri merangkap Menteri Kewangan, Datuk Seri Anwar Ibrahim, semasa pembentangan Bajet 2025 pada Oktober 2024, dengan sasaran pelaksanaan pada 2026. Pengumuman itu disahkan semula semasa pembentangan Bajet 2026 pada 10 Oktober 2025, mengekalkan fokus awal kepada sektor besi, keluli dan tenaga — tiga industri dengan jejak karbon paling tinggi di Malaysia.

Namun sehingga Jun 2026, Timbalan Menteri Kewangan menegaskan dasar cukai karbon kebangsaan yang komprehensif masih dalam “fasa akhir” penggubalan. Beliau menjelaskan tujuan cukai ini bukan untuk menjana hasil lebih tinggi, tetapi untuk mewujudkan penetapan harga karbon supaya pelepasan karbon membawa kos yang perlu ditanggung sektor terlibat — dengan kadar cukai akan dilaksanakan secara berperingkat supaya tidak membebankan industri secara keseluruhan.

Kekaburan ini bukan tanpa sebab. Pelaksanaan cukai karbon akan diselaraskan dengan dua rangka kerja lain yang turut belum muktamad: Dasar Pasaran Karbon Kebangsaan (DPKK) dan Rang Undang-Undang Perubahan Iklim Negara (RUUPIN) yang masih dalam proses penggubalan. Ini bermakna cukai karbon bukan berdiri sendiri sebagai satu akta berasingan, tetapi sebahagian daripada rangka kerja perundangan iklim yang lebih luas yang masih disusun serentak.

Kerajaan turut menegaskan hasil daripada cukai karbon akan disalurkan ke Dana Peralihan Tenaga Negara, yang telah diperuntukkan RM150 juta untuk tahun 2026. Dana ini akan membiayai projek tenaga boleh diperbaharui, infrastruktur hijau dan inisiatif dekarbonisasi industri di bawah Peta Jalan Transisi Tenaga Negara (NETR) — menunjukkan cukai karbon direka sebagai sebahagian daripada kitaran pelaburan semula, bukan sekadar hasil kerajaan yang hilang ke dalam perbendaharaan am.

Kenapa Malaysia memperkenalkan cukai karbon sekarang

Salah satu pendorong utama ialah tekanan luaran — khususnya Mekanisme Pelarasan Sempadan Karbon (Carbon Border Adjustment Mechanism, CBAM) Kesatuan Eropah yang mula dikuatkuasakan sepenuhnya pada 2026. CBAM mengenakan cukai karbon ke atas komoditi yang diimport ke pasaran EU, termasuk simen, besi dan keluli, aluminium, baja, elektrik dan hidrogen. Laporan sebelum ini turut mendedahkan garis masa cukai karbon Malaysia dipercepatkan akibat tekanan daripada sektor pelepasan tinggi dan berorientasikan eksport yang bimbang mengenai kos pematuhan ketara di bawah CBAM.

Logiknya mudah: jika syarikat Malaysia sudah membayar harga karbon domestik menerusi cukai karbon atau skim perdagangan pelepasan tempatan, mereka berpotensi layak membayar kurang di bawah CBAM apabila mengeksport ke EU — kerana mekanisme CBAM direka untuk mengelakkan pertindihan cukai karbon antara negara asal dan negara pengimport. Ini menjadikan cukai karbon domestik bukan sekadar beban tambahan, tetapi turut berfungsi sebagai perlindungan daya saing eksport jangka panjang bagi industri terjejas.

Sektor yang terjejas dan rangka masa berperingkat

Pemilihan besi, keluli dan tenaga sebagai sektor terawal bukan kebetulan — kedua-dua industri ini tergolong dalam kategori paling tinggi keamatan tenaga dan pelepasan di Malaysia, sekali gus menjadikan mereka sasaran paling relevan bagi CBAM EU. Persekutuan Pengilang Malaysia (FMM) telah menyuarakan kebimbangan mengenai kos pematuhan ketara sektor ini, dan turut menggesa kerajaan mewujudkan Skim Perdagangan Pelepasan (Emission Trading Scheme, ETS) sebagai mekanisme lebih kos efektif berbanding cukai tetap semata-mata.

Kaitan dengan CBAM Kesatuan Eropah

• Oktober 2024 — Pengumuman awalBajet 2025 mengumumkan hasrat memperkenalkan cukai karbon menjelang 2026 bagi sektor besi, keluli dan tenaga.
• 2026 — CBAM EU berkuat kuasa penuhMekanisme CBAM mula dikenakan sepenuhnya ke atas komoditi eksport ke EU, termasuk besi dan keluli — tekanan luaran utama di sebalik garis masa Malaysia.
• Oktober 2025 — Pengesahan Bajet 2026Kerajaan mengesahkan semula hasrat memperkenalkan cukai karbon 2026, diselaraskan dengan DPKK dan RUUPIN yang masih digubal.
• Jun 2026 — “Fasa akhir” penggubalanTimbalan Menteri Kewangan mengesahkan dasar masih dalam peringkat akhir, kadar dan mekanisme penuh belum diumumkan secara rasmi.

Bagi syarikat Malaysia yang mengeksport produk besi dan keluli ke pasaran EU, CBAM sudah mula terpakai secara berperingkat sejak fasa peralihan sebelum 2026, dengan syarikat pengimport EU diwajibkan melaporkan kandungan karbon produk yang dibawa masuk. Ini bermakna sesetengah pengeksport Malaysia sudah mula berhadapan dengan permintaan data pelepasan karbon daripada pelanggan EU mereka — walaupun cukai karbon domestik Malaysia sendiri masih belum berkuat kuasa. Situasi ini mewujudkan tekanan ganda: syarikat perlu menyediakan data pelepasan untuk pematuhan CBAM pelanggan EU, sambil turut bersedia menghadapi cukai karbon domestik yang akan datang.

Kesilapan faham paling biasa

Contoh senario: kilang keluli sederhana di Perak

Bayangkan sebuah kilang pemprosesan keluli sederhana di Perak yang mengeluarkan kira-kira 500,000 tan CO2e setahun daripada operasi relau elektriknya. Menggunakan anggaran tidak rasmi RM35 hingga RM45 setan CO2e, kilang ini berpotensi menghadapi liabiliti cukai karbon antara RM17.5 juta hingga RM22.5 juta setahun apabila cukai berkuat kuasa sepenuhnya — jumlah yang boleh menjejaskan margin keuntungan secara ketara jika tidak dirancang lebih awal.

Pengurusan kilang tersebut menghadapi dilema sebenar: melabur sekarang dalam kecekapan tenaga dan teknologi rendah karbon berdasarkan anggaran yang belum disahkan, atau menunggu kepastian kadar rasmi sebelum membuat keputusan pelaburan besar. Kebanyakan perunding kewangan korporat menasihatkan pendekatan pertengahan — mula dengan pelaburan kecekapan tenaga yang memberi pulangan positif tanpa mengira kadar cukai akhir (seperti menaik taraf peralatan lama yang menggunakan tenaga berlebihan), sambil menangguhkan pelaburan besar berisiko tinggi sehingga mekanisme cukai lebih jelas.

Langkah bersedia walaupun kadar belum disahkan

1. Ukur jejak karbon syarikat sekarang. Mulakan proses pengukuran dan pelaporan pelepasan gas rumah hijau syarikat, walaupun belum wajib — data ini akan diperlukan sebaik sahaja cukai berkuat kuasa.
2. Pantau perkembangan DPKK dan RUUPIN. Kedua-dua rangka kerja ini akan menentukan mekanisme sebenar cukai karbon; kekal termaklum menerusi kenyataan rasmi Kementerian Kewangan dan Kementerian Sumber Asli, Alam Sekitar dan Perubahan Iklim.
3. Nilai pendedahan CBAM EU sedia ada. Jika syarikat anda mengeksport ke EU dalam kategori terjejas, semak kedudukan pematuhan CBAM sekarang — ini turut memberi asas persediaan untuk cukai karbon domestik.
4. Terokai peluang kecekapan tenaga. Pertimbangkan pelaburan awal dalam kecekapan tenaga dan teknologi rendah karbon; skim pembiayaan teknologi hijau kerajaan kekal terbuka sehingga 31 Disember 2026 dengan insentif sehingga 60 peratus.
5. Libatkan diri dalam perundingan industri. Persatuan industri seperti FMM aktif menyuarakan maklum balas kepada kerajaan mengenai mekanisme cukai karbon — penyertaan awal membantu syarikat memahami dan mempengaruhi hala tuju dasar.

Soalan lazim

Bilakah cukai karbon Malaysia akan berkuat kuasa sepenuhnya?

Kerajaan mensasarkan pelaksanaan pada 2026, tetapi setakat Jun 2026 dasar masih dalam fasa akhir penggubalan tanpa tarikh kuat kuasa muktamad yang diumumkan secara rasmi.

Berapakah kadar cukai karbon yang dijangkakan?

Anggaran tidak rasmi daripada analisis industri menyebut julat RM35 hingga RM45 setan CO2e, tetapi kerajaan belum mengesahkan kadar rasmi. Kementerian Kewangan menegaskan kadar akan ditetapkan secara berperingkat.

Adakah syarikat di luar sektor besi, keluli dan tenaga perlu risau sekarang?

Fasa awal hanya menyasarkan tiga sektor tersebut, tetapi liputan berpotensi diperluas kepada sektor lain yang turut diliputi CBAM EU seperti simen, aluminium dan baja pada masa hadapan.

Apa itu CBAM dan kenapa ia berkaitan dengan cukai karbon Malaysia?

CBAM adalah mekanisme Kesatuan Eropah yang mengenakan cukai karbon ke atas komoditi import tertentu. Cukai karbon domestik Malaysia berpotensi membantu syarikat eksport membayar kurang di bawah CBAM, mengelakkan pertindihan cukai karbon antara negara.

Adakah cukai karbon akan menaikkan tarif elektrik industri?

Persatuan industri seperti FMM menyuarakan harapan cukai karbon tidak membawa kepada kenaikan tarif elektrik sektor perindustrian, tetapi kesan sebenar bergantung kepada mekanisme akhir yang masih digubal.

Apa itu Dasar Pasaran Karbon Kebangsaan (DPKK)?

DPKK adalah rangka dasar kebangsaan yang akan menjadi asas pelaksanaan cukai karbon dan berpotensi skim perdagangan pelepasan domestik, turut dalam proses penggubalan bersama cukai karbon.

Bolehkah syarikat mengurangkan liabiliti cukai karbon menerusi pelaburan hijau?

Berdasarkan mekanisme carbon pricing yang lazim digunakan negara lain, syarikat yang sudah membayar harga karbon domestik atau melabur dalam pengurangan pelepasan berpotensi membayar kurang — tetapi mekanisme spesifik Malaysia masih belum diumumkan sepenuhnya.

Adakah Rang Undang-Undang Perubahan Iklim Negara (RUUPIN) sudah diluluskan?

Belum. RUUPIN masih dalam proses penggubalan bersama DPKK dan mekanisme cukai karbon, dengan garis masa muktamad belum diumumkan setakat artikel ini disiarkan.

Kesimpulan

Situasi “diumumkan tetapi belum muktamad” ini meletakkan syarikat dalam sektor terjejas pada kedudukan yang janggal — cukup maklumat untuk tahu perubahan akan datang, tetapi tidak cukup butiran untuk merancang bajet dengan tepat. Namun ketiadaan kadar rasmi bukan alasan untuk menunggu tanpa berbuat apa-apa. Syarikat yang mula mengukur jejak karbon mereka, memantau perkembangan DPKK dan RUUPIN, serta meneroka peluang kecekapan tenaga sekarang akan berada dalam kedudukan jauh lebih baik untuk menyesuaikan diri secepat mungkin — berbanding pesaing yang menunggu sehingga kadar dan mekanisme diwartakan secara rasmi sebelum bertindak.

Bagi sektor yang masih di luar liputan awal, perkembangan dasar ini turut menjadi petanda awal — bukan jaminan pengecualian kekal. Memandangkan trend global carbon pricing dan tekanan CBAM EU yang berterusan meluas merentasi lebih banyak sektor komoditi, syarikat yang bijak akan mula memasukkan risiko karbon ke dalam perancangan strategik jangka panjang mereka sekarang, walaupun belum tergolong dalam fasa pertama pelaksanaan.

Bagi firma guaman dan penasihat korporat yang mengendalikan klien dalam sektor perindustrian berat, tempoh ketidakpastian ini sebenarnya membuka ruang nilai tambah tersendiri — membantu klien menyediakan struktur pelaporan pelepasan, menyemak pendedahan kontrak dengan pembeli EU, dan memastikan syarikat tidak terkejut apabila rangka kerja akhir akhirnya diwartakan dalam beberapa bulan akan datang.

Sumber rujukan

• Kementerian Kewangan Malaysia — Kenyataan Media Rasmi

Penafian: Artikel ini disediakan untuk tujuan maklumat am sahaja dan tidak boleh dianggap sebagai nasihat guaman atau cukai khusus. Dasar cukai karbon Malaysia masih dalam pembangunan aktif dan butiran akhir tertakluk kepada perubahan ketara sebelum pewartaan rasmi. Dapatkan nasihat bertulis daripada peguam alam sekitar berdaftar untuk kedudukan spesifik syarikat anda.