Akta Jenayah Siber 2026: Denda RM3 Juta untuk Deepfake

Antara Januari dan Mei 2026 sahaja, sebanyak 8,014 pertuduhan berkaitan penipuan dalam talian direkodkan di Malaysia — sudah melebihi jumlah keseluruhan 6,140 pertuduhan sepanjang tahun 2025 penuh. Angka inilah yang mendorong Parlimen meluluskan Cybercrimes Bill 2026 dengan pantas: ditabir 22 Jun, diluluskan Dewan Rakyat 1 Julai, dan diluluskan Dewan Negara pertengahan Julai — kini menanti perkenan Diraja dan pewartaan sebelum berkuat kuasa penuh. Akta baharu ini bukan sekadar mengemas kini undang-undang lama, tetapi memperkenalkan kesalahan yang langsung tiada dalam Akta Jenayah Komputer 1997 — termasuk penyebaran deepfake dan gambar intim tanpa persetujuan, dengan denda sehingga RM3 juta.

Status semasa: sudah lulus, belum berkuat kuasa

Cybercrimes Bill 2026 ditabir untuk bacaan pertama di Dewan Rakyat pada 22 Jun 2026 oleh Timbalan Perdana Menteri, Datuk Seri Dr Ahmad Zahid Hamidi. Bacaan kedua dan ketiga berlangsung pada 1 Julai 2026, dan Bil itu diluluskan Dewan Rakyat pada hari yang sama menerusi undi suara majoriti selepas dibahaskan oleh 48 Ahli Parlimen daripada kerajaan dan pembangkang. Dewan Negara (Senat) kemudiannya meluluskan Bil ini pada pertengahan Julai 2026.

Pada masa artikel ini disiarkan, Bil masih menanti perkenan Diraja dan pewartaan rasmi sebelum ia benar-benar menjadi akta berkuat kuasa. Ini bermakna kesalahan dan penalti yang dibincangkan dalam artikel ini masih berdasarkan teks Bil yang diluluskan Parlimen — bukan akta yang sudah berkuat kuasa penuh. Walau bagaimanapun, memandangkan Bil telah melepasi kedua-dua Dewan tanpa pindaan besar, kandungan utamanya dijangka kekal sebahagian besarnya sama apabila akhirnya diwartakan.

Akta ini menggantikan Akta Jenayah Komputer 1997 — rangka undang-undang berusia hampir tiga dekad yang digubal sebelum era telefon pintar, perbankan dalam talian, penipuan berasaskan platform dan kecerdasan buatan generatif menjadi sebahagian daripada kehidupan harian. Zahid menegaskan Bil ini turut memastikan Malaysia memenuhi obligasi antarabangsa di bawah Konvensyen Council of Europe mengenai Jenayah Siber (Konvensyen Budapest) dan Konvensyen Bangsa-Bangsa Bersatu Menentang Jenayah Siber.

Kuasa penguatkuasaan dan pengawalseliaan di bawah akta ini akan dipegang oleh Agensi Keselamatan Siber Negara (NACSA), Majlis Keselamatan Negara, dan Jabatan Perdana Menteri secara bersepadu — satu struktur yang berbeza daripada penguatkuasaan Akta 1997 yang lebih tertumpu kepada polis semata-mata. Struktur bersepadu ini mencerminkan pengiktirafan bahawa jenayah siber moden kerap melangkaui bidang kuasa jenayah konvensional, memerlukan penyelarasan antara pelbagai agensi termasuk perisikan siber, penguatkuasaan undang-undang dan diplomasi antarabangsa.

Kesalahan baharu yang tiada dalam akta lama

Akta Jenayah Komputer 1997 yang sedia ada hanya terhad kepada capaian tanpa kebenaran, pemintasan, dan pengubahsuaian kandungan komputer tanpa kebenaran. Cybercrimes Bill 2026 mengembangkan skop ini secara mendasar, meliputi lapan bahagian dan 61 klausa. Antara kesalahan baharu yang diperkenalkan buat pertama kalinya termasuk kecurian identiti digital, penipuan dan pemalsuan berkaitan komputer, penyebaran kandungan yang dimanipulasi atau dijana AI (deepfake), penyebaran gambar atau video intim tanpa persetujuan, komunikasi palsu, serta kesalahan berkaitan penyalahgunaan Identiti Digital Negara.

Klausa 24 secara khusus memperuntukkan kesalahan menyebarkan gambar intim seseorang menerusi transmisi, pengedaran, penerbitan atau jualan melalui sistem komputer — membawa penjara sehingga lima tahun, denda sehingga RM300,000, atau kedua-duanya. Penalti lebih berat dikenakan jika kesalahan dilakukan dengan niat menyebabkan penghinaan, kemudaratan, paksaan atau ugutan kepada individu yang digambarkan.

Satu lagi klausa menyasarkan penyalahgunaan Identiti Digital Negara — mendedahkan kata laluan Identiti Digital Negara atau memberi akses kepada pihak lain sedangkan mengetahui atau mempunyai sebab untuk mempercayai ia akan digunakan untuk melakukan atau memudahkan kesalahan, membawa denda sehingga RM100,000, penjara tiga tahun, atau kedua-duanya.

Klausa 12 pula memperluas skop kesalahan pemintasan tanpa kebenaran, meliputi pemintasan menerusi cara teknikal bagi transmisi data komputer yang tidak bersifat awam — satu peruntukan yang releven memandangkan peningkatan penggunaan aplikasi pemesejan yang disulitkan (encrypted) dan kaedah komunikasi digital lain yang tidak wujud secara meluas ketika Akta 1997 mula-mula digubal. Selain itu, akta baharu turut memperkenalkan kesalahan berkaitan komunikasi palsu — memberi asas undang-undang lebih jelas untuk mendakwa individu yang secara sengaja menyebarkan maklumat palsu menerusi sistem komputer dengan niat menipu atau mengelirukan.

Jadual penalti mengikut jenis kesalahan

Peningkatan penalti bagi capaian tanpa kebenaran daripada RM150,000 kepada RM500,000 — lebih tiga kali ganda — mencerminkan pendirian kerajaan bahawa penalti sedia ada tidak lagi memadai sebagai pencegah, memandangkan skala kerugian penipuan siber yang semakin membesar setiap tahun. Perlu diingat bahawa denda RM3 juta bagi kandungan manipulasi serius bukan denda automatik bagi setiap kesalahan deepfake — ia mewakili had maksimum bagi kes paling teruk, dengan mahkamah mempunyai budi bicara menetapkan penalti sebenar berdasarkan fakta dan keterukan setiap kes secara berasingan.

Contoh senario: video dimanipulasi AI

Bayangkan seorang usahawan wanita di Johor Bahru mendapati video dirinya yang telah dimanipulasi menggunakan teknologi AI — wajahnya digabungkan ke dalam kandungan tidak senonoh tanpa pengetahuan atau persetujuannya — tersebar dalam kumpulan WhatsApp tempatan. Di bawah Akta Jenayah Komputer 1997 yang sedia ada, tiada peruntukan khusus yang secara langsung menangani jenis manipulasi kandungan berasaskan AI ini — mangsa terpaksa bergantung kepada peruntukan umum berkaitan fitnah atau gangguan yang tidak dirangka khusus untuk teknologi sebegini.

Di bawah Cybercrimes Bill 2026, senario ini jatuh terus di bawah peruntukan kandungan manipulasi/deepfake dengan penalti maksimum RM3 juta dan penjara sehingga 5 tahun — jauh lebih berat dan lebih khusus berbanding peruntukan lama. Lebih penting lagi, kesan luar wilayah akta ini bermakna walaupun individu yang mencipta dan mula-mula menyebarkan video tersebut berada di negara lain, mangsa yang merupakan warganegara Malaysia tetap boleh mendapat perlindungan undang-undang Malaysia terhadap pesalah tersebut — sesuatu yang jauh lebih sukar dicapai di bawah rangka undang-undang lama yang lebih terhad skopnya.

Kesan luar wilayah: terpakai walaupun di luar negara

Salah satu ciri paling signifikan akta baharu ini ialah kesan luar wilayahnya (extra-territorial effect). Akta ini terpakai kepada mana-mana individu, tanpa mengira kewarganegaraan, di dalam mahupun di luar Malaysia — dan sekiranya kesalahan dilakukan di luar Malaysia, ia boleh dikendalikan seolah-olah kesalahan itu dilakukan di dalam Malaysia.

• Syarat pertamaSistem komputer, program atau data komputer berada di Malaysia, atau disambungkan, dihantar kepada, atau digunakan dengan sistem/data komputer di Malaysia pada masa material.
• Syarat keduaIndividu yang terjejas oleh kesalahan itu adalah warganegara Malaysia — tanpa mengira di mana pesalah berada semasa kesalahan dilakukan.

Ini bermakna sindiket penipuan yang beroperasi dari luar negara tetapi menyasarkan mangsa warganegara Malaysia — satu corak yang semakin biasa dalam kes scam Macau dan penipuan pelaburan dalam talian — kini boleh didakwa di bawah undang-undang Malaysia walaupun pesalah tidak pernah menjejakkan kaki ke negara ini.

Kesilapan faham paling biasa

Kesan kepada orang awam, bukan hanya penjenayah

Ramai orang membaca berita mengenai akta jenayah siber baharu dan menganggap ia hanya relevan kepada penggodam profesional atau sindiket penipuan besar. Sebenarnya, beberapa klausa dalam akta ini terpakai kepada tingkah laku harian yang mungkin tidak disedari orang ramai sebagai kesalahan — contohnya berkongsi kata laluan Identiti Digital Negara dengan ahli keluarga atau rakan tanpa berfikir panjang, atau menghantar semula (forward) kandungan yang dimanipulasi tanpa menyedari asal-usulnya adalah deepfake yang menyalahi undang-undang.

Timbalan Perdana Menteri turut menegaskan akta ini memberi perlindungan lebih kukuh kepada kumpulan terdedah seperti warga emas yang sering disasarkan sindiket penipuan kewangan, serta mangsa penyebaran kandungan intim tanpa persetujuan — golongan yang sebelum ini sering terkilan kerana ketiadaan peruntukan khusus dalam undang-undang lama untuk menangani jenis kesalahan ini secara langsung.

Bagi platform digital dan perniagaan yang mengendalikan kandungan buatan pengguna — daripada forum komuniti kecil hinggalah aplikasi berkongsi kandungan — akta ini turut membawa implikasi kepatuhan tersendiri. Walaupun tanggungjawab utama tetap terletak pada individu yang melakukan kesalahan, platform yang gagal bertindak pantas mengeluarkan kandungan menyalahi undang-undang selepas dimaklumkan berisiko menghadapi tekanan penguatkuasaan tambahan, terutamanya memandangkan kerajaan menyatakan hasrat memperkukuh kerjasama dengan penyedia platform digital dan Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia untuk mempercepatkan pembuangan kandungan haram.

Soalan lazim

Adakah Cybercrimes Bill 2026 sudah berkuat kuasa sepenuhnya?

Belum sepenuhnya. Setakat artikel ini disiarkan, Bil telah diluluskan Dewan Rakyat dan Dewan Negara tetapi masih menanti perkenan Diraja dan pewartaan rasmi sebelum ia menjadi akta yang berkuat kuasa penuh.

Apa berlaku kepada kes yang sedang disiasat di bawah Akta Jenayah Komputer 1997?

Butiran peralihan khusus bagi kes sedia ada belum sepenuhnya jelas setakat teks Bil yang tersedia untuk umum. Sila rujuk peguam jenayah untuk kedudukan kes spesifik yang sedang berjalan.

Bolehkah saya didakwa jika saya berada di luar Malaysia semasa melakukan kesalahan?

Ya, jika sistem komputer yang terlibat berada di atau bersambung dengan Malaysia, atau jika mangsa adalah warganegara Malaysia, akta ini boleh terpakai walaupun kesalahan dilakukan sepenuhnya di luar negara.

Apa penalti bagi menyebarkan gambar intim seseorang tanpa persetujuan?

Penjara sehingga lima tahun, denda sehingga RM300,000, atau kedua-duanya. Penalti dipertingkat lagi jika kesalahan dilakukan dengan niat menyebabkan penghinaan, kemudaratan, paksaan atau ugutan.

Adakah berkongsi kata laluan Identiti Digital Negara dengan ahli keluarga menjadi kesalahan?

Kesalahan khusus tertumpu kepada perkongsian yang dilakukan sedangkan mengetahui atau mempunyai sebab untuk mempercayai ia akan digunakan untuk melakukan atau memudahkan kesalahan lain — bukan sekadar perkongsian biasa tanpa niat jahat.

Apa beza akta ini dengan Akta Keselamatan Siber dan Akta Keselamatan Dalam Talian (ONSA)?

Cybercrimes Bill 2026 menumpukan kepada kesalahan jenayah individu berkaitan komputer dan data. Akta Keselamatan Siber pula menumpukan kepada infrastruktur maklumat kritikal negara, manakala ONSA menumpukan kepada kandungan berbahaya dalam talian — ketiga-tiganya beroperasi serentak tetapi dengan skop berbeza.

Siapa akan menguatkuasakan akta baharu ini?

Polis Diraja Malaysia kekal sebagai agensi utama, dengan Jabatan Siasatan Jenayah Komersial (CCID) mengetuai siasatan, manakala Agensi Keselamatan Siber Negara (NACSA) berfungsi sebagai penyelaras strategik.

Adakah akta ini menjejaskan kebebasan bersuara di media sosial?

Kerajaan menegaskan akta ini tidak bertujuan menyekat pandangan sah, tetapi kumpulan hak asasi menyuarakan kebimbangan bahasa yang luas berpotensi disalahgunakan. Ini kekal isu yang dipantau apabila akta dikuatkuasakan sepenuhnya.

Kesimpulan

Kepantasan Cybercrimes Bill 2026 melalui proses perundangan — daripada bacaan pertama kepada kelulusan penuh dalam masa kurang tiga minggu — mencerminkan tekanan sebenar yang dihadapi Malaysia: kerugian penipuan siber yang meningkat 86 peratus dalam setahun sahaja tidak boleh lagi ditangani dengan akta 1997 yang direka untuk era sebelum media sosial dan AI generatif wujud. Namun kepantasan ini turut bermakna ramai rakyat Malaysia — termasuk perniagaan dan individu biasa — belum sepenuhnya memahami skop penuh kesalahan baharu yang akan terpakai kepada mereka apabila akta ini diwartakan.

Bagi peniaga dan individu yang mengendalikan data peribadi, kandungan digital, atau platform dalam talian, tempoh sebelum pewartaan rasmi ini adalah masa terbaik untuk memahami bagaimana operasi harian anda mungkin bersentuhan dengan peruntukan akta baharu — daripada dasar berkongsi kata laluan dalaman syarikat, hinggalah prosedur mengendalikan kandungan yang dimuat naik pengguna di platform anda sendiri.

Bagi mangsa jenayah siber pula, akta ini membawa harapan nyata — bukan sekadar penalti lebih berat, tetapi pengiktirafan undang-undang yang lebih jelas bagi jenis kesalahan yang selama ini terperangkap dalam kekosongan undang-undang, seperti penyebaran deepfake dan gambar intim tanpa persetujuan. Walau bagaimanapun, keberkesanan sebenar akta ini hanya akan dapat dinilai selepas ia benar-benar dikuatkuasakan dan diuji menerusi kes-kes sebenar di mahkamah — sesuatu yang perlu terus dipantau oleh sesiapa sahaja yang terlibat dalam ekosistem digital Malaysia.

Sumber rujukan

• BERNAMA — Dewan Rakyat Meluluskan Cybercrimes Bill 2026

Penafian: Artikel ini disediakan untuk tujuan maklumat am sahaja dan tidak boleh dianggap sebagai nasihat undang-undang khusus. Cybercrimes Bill 2026 masih menanti perkenan Diraja dan pewartaan rasmi setakat artikel ini disiarkan; nombor seksyen dan butiran penalti akhir mungkin berbeza sedikit daripada versi klausa yang dibincangkan. Dapatkan nasihat bertulis daripada peguam jenayah berdaftar untuk situasi khusus anda.