Kena Scam? Cara Bekukan Akaun Bank Dalam 24 Jam Pertama

Pada Januari 2026 sahaja, Pusat Tindak Balas Scam Kebangsaan (NSRC) menerima 19,438 panggilan berkaitan penipuan dalam talian dan berjaya membekukan RM2.408 bilion wang mangsa sebelum sempat dipindahkan keluar sepenuhnya oleh penjenayah. Tetapi hanya RM321.3 juta — sekitar 13 peratus daripada jumlah yang dibekukan — akhirnya berjaya dipulangkan kepada mangsa. Statistik ini mendedahkan kebenaran pahit: membekukan wang dan mendapatkannya semula adalah dua perkara yang sangat berbeza, dan kelajuan tindakan anda dalam beberapa jam pertama menentukan yang mana anda akan alami.

Apa itu NSRC dan bagaimana ia berfungsi

Pusat Tindak Balas Scam Kebangsaan (National Scam Response Centre, NSRC) adalah usaha bersama antara Pusat Kebangsaan Jenayah Kewangan (NFCC), Polis Diraja Malaysia (PDRM), Bank Negara Malaysia (BNM), Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (MCMC), serta institusi kewangan dan industri telekomunikasi. Ia dilancarkan secara rasmi di Menara 2 MCMC, Cyberjaya, dan kini beroperasi sepenuhnya 24 jam sehari — satu peningkatan penting berbanding waktu operasi terhad yang wujud sebelum ini.

Fokus NSRC ialah penipuan kewangan dalam talian — kes di mana mangsa menyedari wang dalam akaun bank mereka telah dipindahkan tanpa pengetahuan mereka, atau kes di mana mangsa tertipu untuk memindahkan wang sendiri menerusi perkhidmatan kewangan dalam talian. Antara kaedah penipuan yang diliputi termasuk phishing, scam Macau (penyamaran sebagai pihak berkuasa seperti polis atau bank menerusi panggilan telefon), dan serangan malware yang mencuri maklumat perbankan.

Apabila laporan diterima, NSRC menyelaraskan tindak balas antara agensi penguatkuasaan, institusi kewangan dan syarikat telekomunikasi untuk dua matlamat serentak: menghalang mangsa daripada mengalami kerugian kewangan lanjut, dan cuba membekukan atau memulihkan wang yang telah dipindahkan sebelum ia sempat dikeluarkan oleh penjenayah. Laporan yang dibuat menerusi talian 997 turut dikira sebagai laporan polis rasmi — mangsa tidak perlu membuat laporan berasingan di balai polis untuk memulakan siasatan rasmi.

Kenapa “tempoh emas” 24 jam begitu kritikal

Timbalan Menteri Dalam Negeri, Datuk Seri Dr Shamsul Anuar Nasarah, menegaskan di Dewan Rakyat bahawa data NSRC menunjukkan dengan jelas kepentingan bertindak pantas — walaupun hanya 13 peratus daripada wang yang dibekukan berjaya dipulangkan, angka itu sendiri menekankan betapa pentingnya mangsa melaporkan kes dalam “tempoh emas” kurang 24 jam. Menurut sumber sokongan lain, peluang terbaik untuk pemulihan sebenarnya berlaku dalam 30 hingga 60 minit pertama selepas pemindahan — selepas tempoh itu, kebarangkalian menurun secara mendadak kerana penjenayah biasanya mengeluarkan wang dengan pantas menerusi rangkaian akaun “mule” (akaun perantara) yang kompleks.

• 0–60 minit selepas sedar tertipuPeluang terbaik bank menarik balik (recall) dana sebelum sempat dikeluarkan penerima — hubungi bank dan NSRC serentak.
• Sehingga 24 jam“Tempoh emas” rasmi yang digariskan kerajaan — laporan dalam tempoh ini memberi peluang munasabah wang masih boleh dibekukan sebelum diedarkan lanjut menerusi rangkaian akaun mule.
• Selepas 24 jamKebarangkalian pemulihan menurun ketara; wang selalunya sudah dipindahkan melalui berlapis-lapis akaun perantara, menjadikan penjejakan lebih sukar walaupun siasatan tetap diteruskan.

Contoh senario: panggilan “polis” palsu

Bayangkan seorang guru bersara di Melaka menerima panggilan daripada seseorang yang mendakwa dirinya pegawai polis, memberitahu identiti mangsa telah “digunakan” dalam kes pengubahan wang haram dan wang dalam akaunnya perlu “disahkan selamat” dengan memindahkannya ke “akaun keselamatan” sementara. Dalam keadaan panik, mangsa memindahkan RM45,000 simpanan persaraannya mengikut arahan “pegawai” tersebut.

Sebaik sahaja anak mangsa menyedari kejanggalan situasi kira-kira tiga jam kemudian dan menghubungi 997, NSRC berjaya mengesan akaun penerima masih menyimpan sebahagian daripada wang tersebut — kerana ia belum sempat dipindahkan sepenuhnya melalui rangkaian akaun mule seterusnya. Berbanding kes lain di mana laporan dibuat hanya selepas beberapa hari (biasanya kerana mangsa berasa malu atau tidak pasti langkah yang perlu diambil), kes ini tergolong dalam kategori bertuah yang berjaya membekukan sebahagian besar wang dalam tempoh emas — walaupun proses pemulangan penuh masih mengambil masa berbulan-bulan untuk diselesaikan sepenuhnya menerusi siasatan rasmi.

Cara melapor: langkah demi langkah

1. Hubungi bank anda serta-merta. Sebelum atau serentak dengan menghubungi NSRC, hubungi talian kecemasan bank anda — sesetengah bank masih boleh menarik balik (recall) pindahan dalam tempoh sangat singkat selepas transaksi berlaku.
2. Hubungi 997 (NSRC). Talian ini beroperasi 24 jam dan dikendalikan bersama PDRM. Panggilan ini turut dikira sebagai laporan polis rasmi, jadi anda tidak perlu membuat laporan berasingan.
3. Sediakan maklumat lengkap. Siapkan nombor IC, nombor akaun bank anda, nama/nombor telefon/akaun bank penipu, jumlah dan masa transaksi, resit atau rujukan transaksi, serta tangkapan skrin perbualan atau laman web berkaitan.
4. Dapatkan nombor rujukan kes. Simpan nombor rujukan yang diberikan NSRC — ini penting untuk sebarang susulan atau pertanyaan status kemudian.
5. Susulan dengan pegawai penyiasat. Talian 997 hanya untuk tindak balas kecemasan, bukan kemas kini status kes. Untuk susulan, hubungi terus pegawai penyiasat PDRM yang ditugaskan kepada kes anda.
6. Semak Semak Mule sebelum sebarang pemindahan akan datang. Gunakan portal semakmule.rmp.gov.my untuk menyemak status mana-mana akaun bank atau nombor telefon sebelum membuat pemindahan wang pada masa hadapan.

Akaun anda sendiri dibekukan? Ini situasi berbeza

Ramai orang keliru antara dua situasi yang sangat berbeza: menjadi mangsa scam (wang anda diambil orang lain), berbanding akaun anda sendiri dibekukan kerana disyaki digunakan sebagai akaun mule oleh pihak ketiga tanpa pengetahuan anda. NSRC secara rasmi menyatakan talian 997 BUKAN saluran aduan bagi kes kedua ini — jika akaun anda dibekukan, anda perlu menghubungi terus unit aduan bank anda, bukan NSRC.

Situasi ini lebih kerap berlaku daripada yang disangka — sesetengah individu secara tidak sengaja menjadi “mule” apabila akaun bank mereka digunakan tanpa kebenaran, contohnya selepas berkongsi butiran log masuk perbankan atau tertipu “menyewakan” akaun kepada pihak yang mendakwa memerlukannya untuk urusan perniagaan. Jika ini berlaku kepada anda, proses pembekuan akaun boleh mengambil masa yang lama untuk diselesaikan, dan dalam kes serius, turut membawa risiko siasatan jenayah terhadap pemilik akaun sendiri — walaupun mereka juga mangsa dalam erti kata tertentu.

Peningkatan mendadak bilangan akaun mule yang dikenal pasti — daripada 46,433 pada 2023 kepada 87,209 pada 2025 — turut mencerminkan pengukuhan usaha pengesanan dan penguatkuasaan pihak berkuasa, bukan semata-mata peningkatan jenayah itu sendiri. Sesetengah kes melibatkan individu yang sengaja menjual akses akaun bank mereka kepada sindiket dengan bayaran, satu tindakan yang turut membawa liabiliti jenayah tersendiri di bawah undang-undang berkaitan pengubahan wang haram, berasingan daripada isu penipuan mangsa asal.

Kesilapan faham paling biasa

Apa berlaku selepas laporan dibuat

Selepas laporan diterima, NSRC menyelaraskan dengan bank berkaitan untuk cuba menahan wang dalam akaun penerima sebelum ia dikeluarkan atau dipindahkan lagi. Jika berjaya, wang itu “ditandakan” (earmarked) dalam sistem bank sementara siasatan PDRM berjalan untuk mengesahkan ia benar-benar hasil penipuan. National Fraud Portal (NFP) yang diperkenalkan turut membantu mempercepatkan proses penjejakan dana dan pengesanan akaun mule menerusi integrasi data dan analitik ramalan merentasi pelbagai bank.

Proses pemulangan rasmi hanya berlaku selepas siasatan disahkan dan prosedur undang-undang berkaitan (termasuk mungkin pendengaran mahkamah bagi kes tertentu) diselesaikan. Bagi mangsa yang tidak berpuas hati dengan kelajuan atau hasil proses ini, terdapat laluan tambahan menerusi tindakan sivil terhadap bank (jika terdapat unsur kecuaian dalam kawalan keselamatan bank) atau terus terhadap penipu yang dikenal pasti — walaupun laluan sivil ini biasanya lebih sesuai bagi kes bernilai besar memandangkan kos guaman yang terlibat.

Langkah pencegahan yang sering diabaikan

Selain bertindak pantas selepas berlaku penipuan, terdapat beberapa amalan pencegahan yang disyorkan pihak berkuasa tetapi sering diabaikan orang ramai. Deputy Menteri Dalam Negeri menasihatkan orang awam menyemak Senarai Amaran Pengguna Kewangan Bank Negara, Senarai Amaran Pelabur Suruhanjaya Sekuriti, dan portal Semak Mule polis sebelum membuat sebarang pemindahan wang atau pelaburan — terutamanya bagi tawaran yang datang secara tiba-tiba menerusi panggilan telefon atau mesej tidak dijangka.

Satu lagi amalan yang membantu ialah mengaktifkan had pemindahan harian yang lebih rendah pada aplikasi perbankan mudah alih anda, dan menaikkannya hanya apabila benar-benar diperlukan. Langkah kecil ini memberi “masa jeda” tambahan yang kadangkala cukup untuk seseorang menyedari mereka sedang ditipu sebelum sempat memindahkan jumlah besar sekali gus.

Soalan lazim

Adakah saya perlu buat laporan polis berasingan selepas menghubungi 997?

Tidak. Panggilan ke talian 997 NSRC turut dikira sebagai laporan polis rasmi, membolehkan siasatan rasmi PDRM bermula tanpa keperluan laporan berasingan di balai polis.

Bank saya menolak menarik balik pindahan — apa pilihan saya?

Anda masih boleh meneruskan laporan menerusi NSRC untuk cuba membekukan wang di pihak penerima. Jika bank sendiri gagal mematuhi prosedur keselamatan yang munasabah, anda turut boleh mempertimbangkan aduan kepada unit aduan bank atau tindakan sivil dengan bantuan peguam.

Berapa lama proses pemulangan wang yang dibekukan?

Tiada tempoh tetap — ia bergantung kepada kerumitan siasatan dan sama ada wang telah dipindahkan melalui pelbagai akaun perantara. Proses ini boleh mengambil masa dari beberapa minggu hingga berbulan-bulan.

Akaun saya dibekukan tetapi saya tidak melakukan sebarang kesalahan — apa perlu saya buat?

Hubungi terus unit aduan bank anda, bukan NSRC. Akaun mungkin dibekukan kerana disyaki digunakan sebagai akaun mule. Jelaskan situasi sebenar kepada bank dan sediakan bukti sokongan yang relevan.

Apakah Semak Mule dan bagaimana ia membantu?

Semak Mule (semakmule.rmp.gov.my) adalah portal carian percuma PDRM yang membolehkan anda menyemak sama ada sesuatu nombor akaun bank atau nombor telefon pernah dilaporkan berkaitan aktiviti penipuan, sebelum anda membuat sebarang pemindahan wang.

Adakah bank bertanggungjawab sepenuhnya jika saya tertipu melalui scam Macau?

Tidak semestinya secara automatik. Liabiliti bank bergantung kepada sama ada terdapat kegagalan mematuhi piawaian keselamatan yang munasabah di pihak bank. Setiap kes dinilai berasingan, dan nasihat guaman diperlukan untuk menilai kedudukan tuntutan anda.

Bolehkah saya menyemak status kes saya menerusi talian 997?

Tidak. Talian 997 hanya untuk tindak balas kecemasan awal. Untuk kemas kini status kes, hubungi terus pegawai penyiasat PDRM yang ditugaskan kepada kes anda menggunakan nombor rujukan yang diberikan.

Adakah semua jenis penipuan dalam talian diliputi NSRC?

NSRC memberi tumpuan khusus kepada penipuan kewangan dalam talian yang melibatkan pemindahan wang tanpa kebenaran atau tertipu memindahkan wang sendiri, seperti phishing, scam Macau dan serangan malware. Bagi jenis penipuan lain, saluran aduan berbeza mungkin lebih sesuai.

Kesimpulan

Angka 13 peratus kadar pemulangan bukan bermaksud melapor itu sia-sia — sebaliknya, ia mengingatkan bahawa pembekuan awal adalah satu-satunya faktor yang benar-benar berada dalam kawalan mangsa, dan kelajuan bertindak dalam beberapa minit atau jam pertama menentukan sama ada anda tergolong dalam 13 peratus yang bertuah, atau 87 peratus yang tidak. Ramai mangsa terlalu terkejut atau malu untuk bertindak segera, membazirkan minit-minit kritikal yang sepatutnya digunakan menghubungi bank dan NSRC serentak. Menyimpan nombor 997 dalam telefon anda sekarang — sebelum ia diperlukan — mungkin kelihatan remeh, tetapi itulah perbezaan sebenar antara kes yang berjaya dipulihkan dan kes yang tidak.

Peningkatan kerugian scam sebanyak 86 peratus kepada RM2.9 bilion pada 2025 turut menunjukkan bahawa masalah ini bukan sekadar isu individu yang cuai — ia mencerminkan peningkatan kecanggihan sindiket jenayah siber yang beroperasi merentasi sempadan. Memahami sistem NSRC dan bertindak pantas bukan jaminan wang anda akan kembali sepenuhnya, tetapi ia tetap merupakan peluang terbaik yang wujud buat masa ini dalam sistem kewangan Malaysia — dan pengetahuan tentang cara ia berfungsi boleh menjadi perbezaan antara kehilangan segalanya dan menyelamatkan sebahagian besar simpanan anda.

Sumber rujukan

• Pusat Kebangsaan Jenayah Kewangan (NFCC) — Tentang NSRC
• Bank Negara Malaysia — Portal Kesedaran Scam

Penafian: Artikel ini disediakan untuk tujuan maklumat am sahaja dan bukan nasihat undang-undang khusus. Sekiranya anda mengalami situasi kecemasan penipuan kewangan, hubungi terus talian 997 dan bank anda tanpa berlengah. Untuk tuntutan undang-undang lanjut, dapatkan nasihat daripada peguam berdaftar dengan Majlis Peguam Malaysia.